Jama ustna a cukrzyca – cichy związek, który wpływa na całe leczenie

O cukrzycy mówi się dziś naprawdę dużo: jak jeść, jak często się badać, jak ważny jest ruch. Nadal jednak zbyt rzadko porusza się temat zdrowia jamy ustnej u pacjentów z cukrzycą, a to właśnie tutaj bardzo często pojawiają się pierwsze sygnały ostrzegawcze.

Jama ustna osoby z cukrzycą jest szczególnie narażona na:

• wydłużone gojenie ran,

• próchnicę i erozję szkliwa,

• afty i nawracające pleśniawki,

• kserostomię (suchość w ustach),

• nadwrażliwość zębów,

• choroby dziąseł i przyzębia.

  
  

Co ważne, nieleczone zapalenie dziąseł w połączeniu z wysokim poziomem glukozy we krwi zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

To kolejny dowód na to, że jama ustna nie funkcjonuje w oderwaniu od reszty organizmu.

Jama ustna a cukrzyca - co możesz zrobić realnie – krok po kroku

1. Regularna kontrola i higienizacja w gabinecie

Podstawą jest systematyczna kontrola stomatologiczna połączona z profesjonalną higienizacją.

U wielu pacjentów z cukrzycą konieczne są częstsze wizyty – nawet co 2–4 miesiące.

Zabiegi powinny być wykonywane delikatnie, z poszanowaniem tkanek miękkich, a każda higienizacja powinna zakończyć się regeneracją szkliwa i nałożeniem odżywki.

2. Reakcja na nocne epizody hipoglikemii

Jeśli w nocy dochodzi do spadku cukru i konieczne jest spożycie słodyczy, soku czy żelu glukozowego – zawsze po ich podaniu wypłucz jamę ustną wodą lub napij się wody. To prosty krok, który realnie ogranicza ryzyko próchnicy.

3. Codzienna higiena ma ogromne znaczenie

Badania pokazują, że leczenie chorób przyzębia może poprawić kontrolę glikemii nawet o 0,4% HbA1c. To wynik, którego nie da się zignorować.

Kluczowe jest dokładne oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych – to właśnie tam najczęściej gromadzi się płytka bakteryjna i zalegają resztki pokarmowe.

Nie polecam klasycznego nitkowania – zamiast tego sięgaj po szczoteczki międzyzębowe, odpowiednio dobrane do wielkości przestrzeni. Tylko one pozwalają oczyścić te powierzchnie w 100%.

Wprowadzaj szczoteczki z użyciem żelu, aby zapewnić poślizg i delikatność dla dziąseł:

• żel z chlorheksydyną (np. Curasept) - jeśli występuje krwawienie lub obrzęk dziąseł,

• pasta w żelu (np. Elgydium Sensitive), jeśli zmagasz się z nawracającą próchnicą.

• 
  

4. Nawodnienie i jakość śliny

Pij dużo – najlepiej wody. Ślina to najlepszy, naturalny „płyn do płukania”, jakiego nie da się zastąpić żadnym produktem. Odpowiednia ilość śliny wspiera samooczyszczanie jamy ustnej, chroni przed próchnicą i infekcjami.

Unikaj słodzonych i gazowanych napojów. Nawilżona błona śluzowa to mniej ran, aft i pleśniawek oraz lepsze gojenie.

5. Świadomy wybór pasty do zębów

Dla osoby z cukrzycą skład pasty ma ogromne znaczenie. Wybieraj pasty zawierające:

• fluor,

• nanohydroksyapatyt,

• ksylitol.

Unikaj produktów z SLS, parabenami, alkoholem, cukrem i sztucznymi barwnikami. Zrezygnuj także z czarnych i wybielających past o wysokim RDA – mogą one dodatkowo uszkadzać szkliwo.

Nie ignoruj sygnałów ostrzegawczych

To tylko kilka podstawowych kroków, które realnie wspierają zdrowie jamy ustnej u pacjentów z cukrzycą. Wczesne rozpoznanie problemów z dziąsłami daje ogromną szansę na poprawę jakości życia i lepszą kontrolę choroby.

Zgłoś się do swojej higienistki, jeśli zauważysz:

• krwawienie podczas szczotkowania lub jedzenia twardych pokarmów,

• zaczerwienione, obrzęknięte dziąsła,

• nadwrażliwość zębów,

• nieprzyjemny zapach z ust.

Nawet jeden z tych objawów to wystarczający powód, by nie odkładać wizyty na później.

Zdrowe dziąsła to nie detal. To realny element terapii cukrzycy.

Źródła: 1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37442534/

2. Firek A. Zalecenia International Diabetes Federation dotyczące higieny jamy ustnej u chorych na cukrzycę. Zalecenia International Diabetes Federation dotyczące higieny jamy ustnej u chorych na cukrzycę | Cukrzyca - Medycyna Praktyczna dla pacjentów (mp.pl).